18px

Mùa Lúa Chín Bên Kia Bến Phà · Chương 02 · 2026-11-28 · 829 chữ · 4 phút đọc

Hạt gạo thơm của bác Hai Đằng

Tác giả: Lâm Hạ Vy · Bản gốc 100% · Tự động lưu tiến độ đọc

Buổi chiều nắng dịu, Thảo Nguyên mượn chiếc xe đạp cũ của má chạy theo Thành Công men theo con đường đất đỏ ven kênh đến nhà bác Hai Đằng ở cuối ấp. Khác với những thửa ruộng cao sản ngắn ngày xung quanh chỉ ba tháng là thu hoạch, mảnh ruộng rộng chừng bốn công của bác Hai có những thân lúa cao hơn hẳn, lá xanh đậm và bông trổ thưa hơn nhưng hạt nào hạt nấy chắc mẩy.

Bác Hai Đằng năm nay sáu mươi ba tuổi, người gầy nhưng đôi mắt tinh anh. Thấy hai đứa trẻ ghé chơi, bác mời vào chòi gỗ lợp lá dừa nước dựng sát mép ruộng, rót hai ly nước trà đá mát lạnh rồi lấy từ trong chiếc lu đất ra một nắm lúa khô để sẵn làm giống cho vụ sau.

"Cháu ngửi thử coi có giống mùi gạo mua ở siêu thị không," bác Hai cười móm mém, đưa vốc lúa vàng óng đến gần Nguyên.

Nguyên cúi xuống hít nhẹ. Từ lớp vỏ trấu mộc mạc tỏa ra một hương thơm thanh tao rất khó tả, hơi giống mùi lá dứa non quyện với hương nắng hanh tháng chạp. Công giải thích ngay bên cạnh: đây là giống lúa mùa thơm bản địa bác Hai giữ lại từ đời ông nội, mỗi năm chỉ làm đúng một vụ chính kết hợp thả cá đồng tự nhiên, hoàn toàn không dùng thuốc trừ sâu hóa học vì sợ chết cá dưới mương.

"Gạo ngon như vậy sao bác định bỏ giống hả bác Hai?" Nguyên ngạc nhiên hỏi.

Bác Hai Đằng thở dài nhẹ, đặt nắm lúa trở lại mặt bàn gỗ. "Ngon thì ngon thiệt đó cháu, nấu nồi cơm lên là thơm tới tận đầu ngõ. Nhưng lúa mùa dài ngày gấp đôi lúa thường, năng suất lại chỉ bằng hơn phân nửa. Tới mùa cắt, thương lái vô cân họ cũng trả giá bằng gạo thường, có nhỉnh hơn cũng chỉ một hai nghìn một ký. Bác già rồi, giữ mấy công ruộng này vì thương giống lúa ông bà để lại, chứ tính công cán phân tro thì năm nào cũng hòa vốn, đám nhỏ trong xóm đâu ai dám làm theo."

Nghe bác Hai nói, lòng Thảo Nguyên bỗng chùng xuống. Hồi còn làm tiếp thị ở thành phố, cô từng thấy biết bao loại gạo đóng túi đẹp mắt bán với giá bốn mươi, năm mươi nghìn đồng một ký trong các cửa hàng thực phẩm sạch, chỉ vì chúng có câu chuyện nguồn gốc rõ ràng và quy trình canh tác an toàn. Vậy mà ngay tại quê nhà mình, một giống lúa thơm sạch hoàn toàn tự nhiên lại suýt biến mất chỉ vì thương lái gom chung vào một rọ với lúa đại trà.

"Bác Hai ơi," Nguyên đặt ly trà xuống, ánh mắt chợt lóe lên sự hào hứng quen thuộc của người làm nghề. "Gạo vụ trước nhà bác còn dư chừng năm mươi ký không ạ?"

"Còn chứ cháu, bác để riêng mấy bao trên bồ để ăn dần với biếu họ hàng," bác Hai đáp.

Thành Công nhìn sang Nguyên, lập tức hiểu ý cô bạn. "Nguyên định đóng gói nhỏ thử bán trực tiếp tới người tiêu dùng thành phố đúng không? Nhưng mình không có vốn mở thương hiệu lớn hay thuê mặt bằng đâu."

"Mình đâu cần mở cửa hàng ngay," Nguyên lắc đầu, rút cuốn sổ tay nhỏ trong túi vải ra vạch nhanh vài gạch đầu dòng. "Trước mắt mình không bán theo kiểu quảng cáo rầm rộ. Mình sẽ ghi hình thật mộc mạc cảnh bác Hai chăm ruộng, cảnh thả cá đồng, cảnh phơi lúa trên sân gạch, rồi mời bạn bè, đồng nghiệp cũ và mấy nhóm nội trợ ở thành phố đặt thử gói hai ký. Gạo ngon thật thì nồi cơm đầu tiên sẽ tự nói chuyện thay cho mình."

Bác Hai Đằng nghe xong thì bật cười khà khà, vỗ nhẹ lên thành ghế gỗ. "Tụi bây nói nghe cũng có lý quá ha. Bác không biết máy móc điện thoại gì đâu, nhưng nếu tụi cháu muốn thử, bác biếu không ba chục ký gạo ngon nhất để làm mẫu. Chỉ cần bà con ngoài kia biết tới hột gạo cù lao này, bác có thêm sức giữ ruộng thêm mười năm nữa."

Chiều buông chậm dần trên cánh đồng rộng lớn, đàn cò trắng sà xuống bờ mương tìm ăn trong ánh nắng màu mật. Thảo Nguyên cầm máy ảnh điện thoại chụp lại đôi bàn tay rám nắng của bác Hai nâng nắm lúa vàng, lòng bỗng thấy ấm áp và vững chãi hơn bao giờ hết. Cô nhận ra kiến thức mình tích lũy suốt mấy năm ở phố thị hóa ra không hề lãng phí — nó chỉ đang chờ đúng mảnh đất này để đâm chồi.