Năm giờ sáng, bến phà cũ bên bờ sông Tiền vẫn còn bảng lảng một lớp sương trắng mỏng trên mặt nước phù sa. Tiếng máy dầu phà nổ giòn đều đặn, hòa cùng tiếng nói cười rổn rảng của mấy cô bán rau sớm đẩy xe đạp chở đầy bông điên điển, rau nhút và những nải chuối xiêm xanh mướt. Huỳnh Thảo Nguyên đeo chiếc ba lô vải màu rêu nặng trĩu trên vai, đứng tựa vào lan can sắt lạnh hơi sương mà hít một hơi thật sâu.
Đã gần hai năm rồi cô mới về quê không phải vào dịp Tết vội vã ba ngày rồi lại tất tả ra xe khách. Đầu tháng tư, công ty truyền thông nơi Nguyên làm trưởng nhóm nội dung nông sản ở thành phố bất ngờ thu hẹp nhân sự rồi giải thể chi nhánh. Thay vì vội vã rải hồ sơ tìm một văn phòng mới ngay giữa mùa nắng gắt, cô quyết định trả phòng trọ, đóng gói hai thùng sách gửi xe đò về trước, rồi tự thưởng cho mình một mùa hè dài ở bên kia bến phà — nơi ba má cô vẫn giữ mảnh vườn bưởi và sáu công ruộng kế bờ kênh.
Phà cập bến bờ cù lao khi vầng mặt trời đỏ ối vừa nhú khỏi rặng dừa nước phía đông. Con đường đan nhỏ uốn lượn dọc theo con kênh xáng sạch bóng hơn hồi cô còn đi học cấp ba, hai bên bờ người dân trồng kín những bụi hoa mười giờ và hàng cau cao vút. Đi bộ chừng mười lăm phút, mái ngói cũ và giàn mướp trổ bông vàng rực trước sân nhà hiện ra.
"Trời đất, con Nguyên về hồi nào mà không gọi ba ra bến phà đón?" Má cô đang quét mấy chiếc lá bưởi rụng dưới sân, vừa thấy bóng con gái đầu ngõ đã buông chổi bước vội ra, đôi mắt nheo lại vì vui. "Người ngợm sao ốm nhom vậy con? Vô nhà rửa mặt đi, má mới nấu nồi cháo cá lóc rau đắng còn nóng hổi."
Ba cô từ sau hè đi lên, tay vẫn còn dính ít bùn đất vì mới ra thăm cống nước ngoài ruộng. Ông không nói nhiều như má, chỉ đỡ lấy chiếc ba lô trên vai con gái, đặt lên bộ ván gỗ giữa nhà rồi hỏi gọn: "Về chơi lâu không con?"
"Dạ, lần này con về ở hẳn mấy tháng, phụ ba má chăm vườn với tính chuyện làm ăn mới dưới này luôn," Nguyên cười, cố giữ giọng thật nhẹ để ba má không lo lắng về chuyện mất việc trên thành phố.
Ăn xong tô cháo nóng thơm mùi tiêu xay và hành lá, Nguyên thay bộ đồ bà ba vải mát của má rồi theo ba đi dọc bờ bao ra thăm sáu công ruộng sau nhà. Lúa vụ hè thu đang thì con gái, xanh mướt một màu trải dài tít tắp đến tận hàng tràm cuối đồng. Gió từ sông lớn thổi vào lồng lộng, làm từng đợt sóng lúa rạp xuống rồi lại vươn lên nhịp nhàng.
Bỗng có tiếng chào vọng lại từ phía bờ kênh đối diện. Một chàng trai đội nón tai bèo, quần xắn quá gối, tay cầm cuốn sổ ghi chép bọc bìa nhựa đang bước qua cây cầu ván nhỏ. Ba Nguyên cười lớn: "Thằng Công kỹ sư hợp tác xã đó con! Hồi xưa nó học trên con hai lớp ở trường huyện, nay về xã làm cán bộ khuyến nông phụ bà con làm lúa sạch."
Võ Thành Công bước lên bờ bao, mồ hôi lấm tấm trên gò má rám nắng, cười hiền khi nhận ra người quen cũ. "Chào Thảo Nguyên, nghe chú Năm nói bạn làm truyền thông trên thành phố, nay về nghỉ phép dài hả?"
"Mình về nghỉ ngơi chút, sẵn học lại cách làm ruộng từ đầu," Nguyên đáp vui. "Mà nghe ba nói dạo này hợp tác xã mình đang thử làm gạo sạch không phun thuốc nhiều hả Công?"
Ánh mắt Thành Công bỗng sáng lên hẳn. "Đúng rồi, nhưng đang kẹt khâu lớn nhất là tìm người hiểu cách kể câu chuyện hạt gạo cho khách thành phố. Chiều nay Nguyên rảnh không, ghé qua nhà bác Hai Đằng đầu kênh với mình một chuyến? Bác ấy có giống lúa mùa thơm quý lắm, mà sợ năm nay là vụ cuối cùng bác còn giữ nổi."
Gió đồng thổi qua mái tóc buộc cao của Thảo Nguyên, mang theo mùi thơm ngai ngái của bùn non và lá lúa. Cô nhìn cánh đồng rộng mở trước mặt, bỗng thấy những bản báo cáo chỉ số mệt mỏi của tháng trước xa lắc như một giấc mơ cũ. Có lẽ chuyến phà năm giờ sáng hôm nay không phải là bước lùi, mà là khởi đầu cho một mùa gặt hoàn toàn khác.