Mưa ngoài hẻm Tân Bình vẫn đổ đều xuống mái tôn tiệm chú Bảy, rào rạt như có ai hắt từng xô nước lớn lên cửa kính.
Vy ngồi xếp bằng trên nền gạch bông lạnh của gian thờ, đầu ngón tay đặt lên sợi dây thun đã khô cứng bám chặt vào tờ biên lai trên cùng. Cô xoay nhẹ, sợi thun đứt làm đôi với tiếng tách nhỏ, để lại vệt bột cao su màu vàng nâu dính trên giấy.
Thói quen mười năm làm sổ sách kế toán bật dậy gần như bản năng. Vy không đọc vội một tờ lẻ mà đặt cả xấp giấy lên nắp rương gỗ mít, tách dần từng lớp một.
Tờ trên cùng in ngày 12/10/2026, số tiền 6.000.000 VND, người thụ hưởng PHAM NGOC LAN, ngân hàng thương mại cổ phần chi nhánh Long An. Phía dưới nó là tờ 12/09/2026, cũng đúng sáu triệu đồng, cùng một số tài khoản. Dưới nữa là 12/08/2026, 12/07/2026, 12/06/2026...
Vy lật nhanh dần. Những tờ giấy nhiệt từ năm 2022 trở về trước đã mờ bớt nét mực xám, nhưng dòng số tiền và con dấu vuông màu đỏ của giao dịch viên quầy vẫn còn nhận ra được. Từ năm 2018 trở xuống, xấp giấy đổi sang loại giấy than hai liên cỡ lớn hơn, chữ viết tay nắn nót hơi nghiêng về bên phải của chính bà Lệ: họ tên người nộp tiền Nguyễn Thị Lệ, số tiền bằng chữ Sáu triệu đồng chẵn.
Tờ nằm sâu dưới đáy cùng đã ngả màu vàng úa ở bốn góc, đóng dấu tròn ngày 12/11/2014.
Vy lấy điện thoại mở ứng dụng máy tính, bấm lẩm nhẩm trong đầu rồi dừng lại ở màn hình. Từ tháng Mười Một năm 2014 đến tháng Mười năm 2026 là tròn mười hai năm, đúng một trăm bốn mươi bốn tháng. Cô đếm lại xấp giấy một lượt theo từng năm được bà Lệ kẹp bằng ghim sắt đã rỉ sét — không thiếu một tháng nào, kể cả mấy tháng Sài Gòn giãn cách năm 2021, trên tờ biên lai chỉ đổi thành chứng từ chuyển khoản ghi chú nộp qua điểm giao dịch liên kết.
Một trăm bốn mươi bốn nhân với sáu triệu: 864.000.000 đồng.
Tám trăm sáu mươi bốn triệu đồng. Một con số gần chạm ngưỡng một tỷ, đủ mua đứt nửa căn hộ nhỏ ở vùng ven mà tối qua Vy còn đang ngồi cộng từng triệu tiền thưởng quý để mơ tới.
Cô đặt xấp giấy xuống nắp rương, nhìn trân trân vào con số trên màn hình điện thoại. Trong đầu cô, những mảnh rời rạc suốt năm năm làm dâu tự động ghép lại thành một bảng cân đối kế toán lạnh ngắt.
Tiền thuê mặt bằng tầng trệt chú Bảy đóng vào ngày mồng năm hằng tháng: đúng 6.000.000 đồng.
Bà Lệ không giữ một đồng nào từ khoản tiền cho thuê nhà đó. Tháng nào cũng vậy, vừa nhận phong bì từ chú Bảy xong, chờ đúng ngày mười hai — ngày sinh của Hoàng, và tờ mới nhất cách đây gần một tháng rơi trúng ngày sinh nhật tròn ba mươi tư tuổi của anh — bà lại lặng lẽ ra ngân hàng ngoài đường Cộng Hòa, nộp trọn sáu triệu đồng vào tài khoản của người phụ nữ tên Phạm Ngọc Lan ở tận Long An.
Mọi thắc mắc năm năm qua của Vy bỗng có lời giải đáp trớ trêu đến nực cười. Thảo nào mỗi tháng chỉ còn đồng lương hưu ít ỏi và tiền sinh hoạt vợ chồng cô góp, bà Lệ phải chắt bóp từng bó cải mười hai ngàn, tắt từng bóng đèn cầu thang lúc chín giờ tối, thậm chí tiếc tiền đi tái khám để rồi bỏ thuốc huyết áp hai ngày dẫn tới tai biến nhẹ sáng nay.
Nhưng tại sao?
Phạm Ngọc Lan là ai mà mẹ chồng cô phải gửi tiền đều đặn suốt mười hai năm không đứt quãng một kỳ nào? Ngay cả sau khi ông Sơn mất cách đây sáu năm, bà Lệ vẫn không dừng lại.
Điện thoại trong túi áo khoác của Vy bất chợt rung lên bần bật trên nền gạch. Màn hình hiện tên Hoàng.
Vy giật mình, vội gom cả xấp biên lai xếp lại như cũ. Sợi thun cũ đã đứt nên cô không còn gì buộc lại, đành đặt cẩn thận xuống đáy rương, kéo tờ giấy báo vàng úa phủ lên trên, rồi mới bấm nghe máy.
"Alo, em nghe đây."
"Vy ơi, em lấy đồ xong chưa?" Giọng Hoàng vọng qua loa có lẫn tiếng xe đẩy thuốc ngoài hành lang bệnh viện. "Bác sĩ mới cho y lệnh làm thêm siêu âm mạch cảnh với xét nghiệm máu chiều nay, em mang phong bì mẹ dặn với hai bộ đồ vô sớm nha. Mẹ mới ngủ dậy, cứ hỏi em về tới đâu rồi."
"Em xong rồi, đang khóa tủ thờ. Khoảng hai mươi phút nữa em có mặt."
Tắt máy, Vy đẩy chiếc rương gỗ mít vào lại ngăn tủ dưới cùng. Trong lúc đưa tay khép cánh tủ, ngón tay cô vô tình quẹt trúng một tập bìa nhựa màu xám dính đầy bụi trắng nằm sâu sát vách hậu. Cô định kéo ra xem nhưng chuông tin nhắn từ Hoàng lại nhảy lên màn hình giục mua thêm phích nước nóng. Vy vội vặn chìa khóa đồng qua ổ khóa vuông đã rỉ, nghe một tiếng cạch nhẹ liền rút chìa bỏ túi, tắt đèn gian thờ rồi lao xuống cầu thang. Cô không để ý rằng thanh chốt đồng bên trong ổ khóa bị lệch rãnh, chưa khớp hoàn toàn vào nấc khóa cuối cùng.
Gần sáu giờ tối, mưa đã ngớt chỉ còn lất phất bay qua hàng đèn đường trước cổng Bệnh viện Đa khoa Thành Tâm.
Vy mang túi quần áo, hộp cháo thịt bằm mua ở quán quen đầu đường Trường Chinh và phong bì xanh vào phòng bệnh. Hoàng đang ngồi trên chiếc ghế nhựa đỏ cạnh giường bóc vỏ cam, thấy vợ bước vào liền đứng dậy đỡ lấy túi đồ.
"Mẹ ngủ tiếp rồi," anh nói nhỏ, liếc sang bà Lệ đang nằm nghiêng mặt về phía cửa sổ, nhịp thở đã đều đặn hơn buổi trưa. "Hồi chiều bác sĩ đo lại huyết áp xuống còn một năm mươi trên chín mươi, bảo đêm nay theo dõi thêm là tạm yên tâm."
Vy gật đầu, lấy chiếc phong bì xanh trong ngăn kéo túi xách đưa cho chồng. "Trong này mẹ để sẵn bốn mươi triệu, có ghi giấy tiền phòng thân. Anh giữ lấy hai mươi triệu bù lại khoản anh quẹt thẻ sáng nay, còn hai mươi triệu em giữ để đóng mấy đợt xét nghiệm phát sinh."
Hoàng nhận phong bì, ngần ngừ một lát rồi nhét ngược lại vào tay vợ. "Thôi, em cứ cầm cả đi. Anh làm công trình chạy tới chạy lui hay quên, em làm kế toán giữ tiền với hóa đơn viện phí cho khớp số. Hồi sáng anh quẹt thẻ hai mươi triệu cứ để đó, tiền mẹ để dành bao năm, xài hết mẹ lại xót ruột."
Vy lặng lẽ cất phong bì vào túi. Nhìn dáng vẻ hiền lành, vô tư của chồng, câu hỏi về tám trăm sáu mươi bốn triệu cứ nghẹn ngang cổ họng cô. Cô kéo chiếc ghế nhựa ngồi xuống cạnh anh, đợi Hoàng uống xong ngụm nước suối rồi mới lựa lời hỏi nhẹ, giữ giọng tự nhiên nhất có thể.
"Hoàng này, hồi trước ba anh còn sống, nhà mình có bà con hay bạn bè nào thân lắm ở dưới Long An không?"
Hoàng chớp mắt, hơi ngạc nhiên vì câu hỏi chẳng ăn nhập gì tới chuyện bệnh tình của mẹ. "Long An hả? Hình như không có ai bà con ruột thịt hết. Quê nội anh ngoài Quảng Ngãi, quê ngoại thì ở tận Bình Định, vô Sài Gòn lập nghiệp từ thời trẻ. Sao tự nhiên em hỏi vậy?"
"Tại sáng nay soạn đồ cho mẹ, em thấy mấy tờ lịch cũ với mảnh giấy ghi số điện thoại mã vùng dưới đó nên hỏi thử thôi," Vy nói tránh, mắt vẫn quan sát rất kỹ phản ứng trên gương mặt chồng. "Thế anh có bao giờ nghe mẹ hay ba nhắc tới ai tên Phạm Ngọc Lan chưa?"
Hoàng nhíu mày suy nghĩ chừng năm giây, rồi lắc đầu dứt khoát. "Phạm Ngọc Lan? Không hề. Ở công ty cũ hay họ hàng bên nội cũng không có ai tên Lan cả. Hay là bạn cũ thời mẹ còn làm kế toán ở xí nghiệp may trước khi nghỉ hưu?"
Ánh mắt Hoàng hoàn toàn trong veo, không có lấy một thoáng chột dạ hay lảng tránh. Sống chung với anh năm năm, Vy thừa biết chồng mình là kiểu người không biết nói dối — mỗi lần anh giấu chuyện gì dù nhỏ như làm trầy xe hay cho bạn mượn vài triệu, hai vành tai anh đều đỏ lên và mắt cứ nhìn xuống mũi giày. Hôm nay Hoàng không hề có biểu hiện ấy.
Nghĩa là chính Hoàng cũng không biết Phạm Ngọc Lan là ai.
Nhưng điều đó càng khiến câu hỏi trong đầu Vy rối hơn. Nếu ngay cả con trai trưởng cũng chưa từng nghe cái tên này, tại sao bà Lệ lại chuyển tiền vào đúng ngày sinh của anh suốt mười hai năm trời? Một người bạn cũ ở xí nghiệp may không thể nào là lý do để một bà mẹ chồng quanh năm tiết kiệm từng bó rau phải gửi đi trọn vẹn sáu triệu đồng mỗi tháng mà giấu biệt cả gia đình.
"Chắc vậy," Vy đáp gọn, đứng dậy xếp hộp cháo lên bàn đầu giường. "Tối nay anh về nhà ngủ sớm đi, mai còn đi công trình hay nghỉ?"
"Mai Chủ nhật anh được nghỉ. Hay để anh ở lại trực đêm nay cho em về ngủ, mấy bữa nay em quyết toán quý thức khuya rồi."
"Em ở lại được. Đàn bà con gái tiện thay đồ, lau người cho mẹ hơn. Sáng mai khoảng bảy giờ anh ghé mua giùm mẹ tô bún mọc ít hành rồi thay ca cho em về tắm rửa."
Hoàng dặn dò thêm vài câu rồi ra về lúc tám giờ rưỡi tối. Phòng bệnh bốn giường có hai người bệnh khác đã kéo rèm tắt đèn sớm, chỉ còn ngọn đèn vàng mờ hắt từ hành lang qua ô kính cửa ra vào và tiếng máy lạnh chạy rì rì đều đặn.
Bà Lệ tỉnh dậy ăn được nửa chén cháo thịt bằm, uống thuốc tối theo đúng giờ điều dưỡng phát rồi lại thiếp đi. Trước khi nhắm mắt, bà vẫn còn hỏi nhỏ Vy một câu: "Tủ thờ... con khóa kỹ chưa?"
"Dạ, con khóa rồi. Mẹ đừng lo nữa," Vy đáp, lòng thoáng chột dạ khi nhớ lại lúc vặn chìa vội vàng ban chiều, tự nhủ sáng mai về nhà sẽ kiểm tra lại ổ khóa ngay lập tức.
Gần mười một giờ đêm, phòng bệnh yên ắng hẳn, chỉ còn tiếng bước chân nhẹ của cô điều dưỡng đi kiểm tra dây truyền dịch ở phòng kế bên.
Vy trải chiếc chiếu gấp nhỏ dưới chân giường bệnh, tựa lưng vào tường mở điện thoại tính ghi chép lại mấy khoản viện phí đã chi trong ngày. Đúng lúc ấy, từ trong chiếc túi vải đựng đồ của bà Lệ đặt dưới gầm ghế, một tiếng tít tít nhỏ xíu vang lên, ngắn ngủi và hơi rè kiểu điện thoại bàn phím đời cũ.
Vy giật mình liếc lên giường. Bà Lệ vẫn đang ngủ say, lồng ngực phập phồng đều đặn.
Chiếc điện thoại nắp lưng nhựa đen hiệu Nokia của bà Lệ xưa nay hầu như chẳng mấy khi có tin nhắn ngoài mấy tin khuyến mãi nhà mạng hay thông báo tiền điện. Sáng nay lúc đi cấp cứu, chính Vy là người nhét nó vào túi vải cùng bộ quần áo thay của bà.
Cô thò tay vào túi vải, rút chiếc điện thoại ra. Màn hình nhỏ xíu sáng ánh xanh lơ, hiện biểu tượng một phong bì tin nhắn mới chưa đọc. Người gửi là một dãy số lạ không lưu trong danh bạ.
Vy cầm chiếc máy trên tay, ngón cái dừng lơ lửng trên phím giữa. Cô vốn không phải người thích xâm phạm riêng tư của người khác — suốt năm năm sống chung, cô chưa từng mở cửa phòng bà Lệ khi chưa gõ. Nhưng hình ảnh một trăm bốn mươi bốn tờ biên lai xếp chồng dưới đáy rương gỗ mít và lời dặn khẩn khoản đừng để Thịnh đụng vào tủ thờ ban trưa khiến ngón tay cô không thể rời khỏi bàn phím.
Cô bấm nhẹ nút Đọc.
Màn hình nhỏ hiện lên đúng hai dòng chữ viết có dấu rất cẩn thận, gửi lúc 22 giờ 53 phút:
"Cháu gọi mấy cuộc không thấy cô nghe máy, chắc cô mệt hay đi ngủ sớm rồi. Tháng này sắp tới ngày 12, cô mệt thì khoan gửi nha cô, cháu Nam vừa nhận học bổng đầu năm nên hai mẹ con xoay được rồi ạ."
Vy ngồi lặng trên chiếc chiếu gấp, mắt dán chặt vào dòng chữ xanh lơ cho đến khi đèn nền màn hình tự động tắt phụt.
Trong ánh sáng lờ mờ từ hành lang hắt vào, đầu óc kế toán quen rạch ròi mọi dữ kiện của cô lần đầu tiên đứng khựng lại. Không phải giọng điệu đòi tiền, không phải kiểu lừa đảo qua mạng càng không phải thái độ vòi vĩnh. Người gửi tin nhắn ấy gọi mẹ chồng cô là cô, xưng cháu đầy lễ phép, còn biết rõ chu kỳ ngày mười hai hằng tháng và chủ động bảo bà khoan gửi.
Và cái tên vừa xuất hiện trong tin nhắn — cháu Nam — rốt cuộc là ai đối với gia đình này?