Tiệm đóng khung của nhà cụ Khâm nằm sâu trong một ngõ nhỏ thông ra phố Nguyễn Thái Học, cách mặt đường ồn ào chỉ độ ba chục bước chân nhưng lại yên ắng như thuộc về một thập kỷ khác. Trước hiên treo tấm biển gỗ sơn chữ vàng đã bạc màu theo mưa nắng, bên trong thơm mùi gỗ dổi mới bào hòa cùng mùi véc-ni dịu nhẹ. Quá chín giờ sáng, Gia Khánh và Ngọc Hân bước qua bậc cửa gỗ thấp, mang theo tờ giấy giới thiệu viết tay của ông Phan Trọng Đạt.
Người tiếp họ không còn là cụ Khâm — cụ đã qua đời cách đây năm năm — mà là ông Nghĩa, con trai cả của cụ, năm nay ngoài sáu mươi tuổi, tóc muối tiêu và đôi bàn tay gân guốc còn dính bụi cưa mịn. Ông đặt chiếc bào tay xuống bàn, lau tay vào chiếc tạp dề vải thô rồi đón lấy tờ giấy của ông Đạt đọc chậm rãi qua cặp kính lão trễ xuống sống mũi.
"Bác Đạt lâu rồi không ghé, chữ vẫn cứng cáp thế này," ông Nghĩa cười hiền, rót hai chén trà mạn nóng mời khách ngồi xuống chiếc ghế đẩu gỗ lim. "Hai cô cậu hỏi về mảnh lụa gửi lại từ năm 1984 đúng không? Hồi ấy tôi mới đôi mươi, phụ bố đóng nẹp tranh cho các họa sĩ quanh phố. Chuyện có cậu sinh viên mỹ thuật đến gửi phong bì giấy dầu, tôi vẫn nhớ mang máng."
Khánh hơi nghiêng người tới trước, cố giữ nhịp thở bình tĩnh. "Cháu không dám chắc sau bốn mươi năm tiệm mình còn giữ không, nhưng bác Đạt nói cụ Khâm cẩn thận lắm, đồ khách gửi chưa lấy cụ đều cất riêng vào tủ gỗ sau xưởng."
Ông Nghĩa gật đầu, đứng dậy đi vào gian trong tối hơn một chút. Khoảng năm phút sau, ông trở ra với một chiếc hộp sắt vuông màu xanh xỉn, trên nắp dán miếng băng keo giấy ghi dòng chữ đã mờ: Đồ gửi chưa nhận. Ông mở nắp hộp, bên trong có vài chiếc khung ảnh nhỏ, hai con dấu gỗ và ở dưới cùng là một phong bì giấy dầu dày được gấp mép rất gọn, bên ngoài đề rõ ba chữ Gửi cụ Khâm — Tranh sông Hồng.
"Bố tôi trước lúc mất có dặn anh em tôi một câu," ông Nghĩa vừa đặt phong bì lên bàn vừa nói nhỏ. "Cái phong bì này không có giá trị tiền bạc gì với người ngoài, nhưng với bảo tàng thì là danh dự của một họa sĩ. Bao giờ có người từ bảo tàng mang đúng mã lưu trữ cũ sang hỏi, mới được trao lại."
Khánh đọc rõ dãy ký hiệu K4-84-B và đưa ông Nghĩa xem bức ảnh chụp tờ phiếu năm 1984 trên điện thoại. Ông Nghĩa gật đầu mãn nguyện, khẽ đẩy chiếc phong bì sang phía Khánh. "Đúng nó rồi. Bố tôi đợi mãi mà chẳng thấy cậu Lượng quay lại. Hóa ra cậu ấy chuyển đi xa."
Khánh đeo găng tay trắng mang sẵn trong cặp, cẩn thận mở nếp gấp đã khô giòn của phong bì giấy dầu. Bên trong được ép phẳng giữa hai miếng bìa cứng là một mảnh lụa vuông vắn chừng năm phân, viền cắt khớp hoàn toàn với khoảng khuyết trên bức Chiều Bến Sông Hồng. Ở góc mảnh lụa là dòng chữ ký mảnh bằng mực nho và nửa con dấu triện đỏ son. Kèm theo đó là một mẩu giấy học sinh gấp tư, viết bằng chính nét bút bi mực tím nghiêng nghiêng trên tờ phiếu trong kho bán hầm.
Ngọc Hân nín thở nhìn Khánh mở mẩu giấy ra. Dòng chữ năm 1984 viết ngắn gọn: Bác Hảo kính mến, cháu phát hiện bức mang đi triển lãm tỉnh mùa xuân năm ngoái có nét mây khác với bản trong kho. Cháu tạm giữ góc triện gốc của bản trong kho ở nhà cụ Khâm để khi bác đi công tác về sẽ cùng đối chiếu. Xin bác đừng tin ông Kỷ, ông ấy đã hỏi mượn khóa kho hai lần.
Căn xưởng đóng khung bỗng lặng đi giữa tiếng xe cộ vọng xa từ ngoài phố lớn. Khánh đặt mẩu giấy xuống cạnh mảnh lụa, ánh mắt dừng lại ở nửa con dấu triện màu đỏ son. Trên bức tranh anh đang phục chế ở bảo tàng, nửa còn lại của con dấu đáng lẽ phải nối liền vào nền sông sẫm màu — nhưng sáng hôm qua dưới đèn cực tím, anh nhớ rất rõ không hề có vết son đỏ nào tràn sang mép lụa bên kia.
"Hân này," Khánh ngẩng lên, giọng trầm xuống. "Nếu mảnh lụa này là góc thật cắt ra từ bản gốc, vậy bức Chiều Bến Sông Hồng đang nằm trên bàn phục chế của anh... rất có thể chính là bản chép tay của ông Kỷ. Còn bản thật đã bị đưa đi đâu suốt bốn mươi năm qua?"
Ngọc Hân nhìn chằm chằm vào nửa triện đỏ trên mảnh lụa nhỏ, rồi nhìn ra khung cửa gỗ ngập nắng sớm. Vụ việc phục chế tưởng chỉ cần vài tuần vá lụa bỗng mở ra một cuộc truy tìm ngược dòng thời gian về tận mùa xuân năm 1983.