18px

Hiệu Sách Cũ Cuối Dốc Hải Phòng · Chương 01 · 2026-11-27 · 797 chữ · 4 phút đọc

Dòng bút chì bên lề trang tám mươi

Tác giả: Phạm Quốc Bảo · Bản gốc 100% · Tự động lưu tiến độ đọc

Hiệu sách cũ Hiên Phượng nằm nép ở đoạn cuối con dốc nhỏ dẫn xuống gần bến Bính, Hải Phòng, nơi hai cây phượng già đan cành che rợp gần hết mặt đường mỗi độ tháng năm. Biển hiệu sơn màu xanh rêu đã bong nhẹ ở góc chữ, nhưng hễ đẩy cánh cửa gỗ hai cánh bước vào, mùi giấy cũ dịu ấm hòa cùng hương trà sen thoang thoảng từ chiếc ấm đất của ông ngoại lập tức khiến tiếng còi xe ngoài phố lùi lại phía sau.

Nguyễn An Nhiên trở về căn nhà gỗ hai gian này vào một buổi chiều gió biển thổi lồng lộng. Ba năm làm biên tập nội dung ở Sài Gòn cho cô một mức lương ổn định, nhưng cũng rút cạn từng chút kiên nhẫn và giấc ngủ sâu. Đến khi nhận điện thoại mẹ báo chân ông ngoại dạo này hay nhức mỗi khi trở trời, không tiện leo thang gỗ xếp sách trên kệ cao, Nhiên nộp đơn nghỉ việc chỉ sau hai ngày suy nghĩ. Cô tự nhủ mình chỉ về phụ ông mấy tháng cho lại sức rồi tính tiếp.

Buổi sáng thứ ba ở hiệu sách, ông Trần Hữu Khang ngồi bên khung cửa sổ mở rộng, chậm rãi đọc tờ báo buổi sớm và nhấp trà. Nhiên đeo chiếc tạp dề vải bố màu kem, bắt đầu phân loại lại hai thùng sách văn học cũ một gia đình bên phố Cầu Đất mới bán lại hôm qua. Trong thùng có đủ thứ: vài tập truyện ngắn bìa mềm đã sờn gáy, tuyển tập thơ in giấy đen thập niên tám mươi, và một cuốn tản văn nhỏ xuất bản năm 1999 mang tựa đề Gió Qua Mái Ngói.

Khi Nhiên dùng khăn khô lau nhẹ lớp bụi ở mép sách và lật nhanh kiểm tra xem có trang nào rách rời không, cô bỗng khựng lại ở trang tám mươi. Bên lề trắng hẹp của trang giấy vàng ố, ai đó đã dùng bút chì 2B viết một hàng chữ rất nhỏ, ngay ngắn và sạch sẽ: Hôm nay thi trượt vòng phỏng vấn thứ hai, ngồi ở ghế đá vườn hoa trung tâm ăn bánh mì nguội. Nhưng đọc đến đoạn này bỗng thấy mình chưa thua cuộc, chỉ là chưa đến lượt mà thôi.

Nhiên bật cười khẽ, bất giác lật tiếp sang những trang sau. Hóa ra người chủ cũ của cuốn sách không chỉ viết một lần. Ở trang một trăm mười hai có ghi ngày tháng của mùa đông năm 2004: Trời rét mười độ, mới nhận tháng lương đầu tiên, mua được chiếc khăn len màu nâu cho mẹ. Rồi đến trang cuối cùng, nét chữ vẫn mềm mại như thế: Cảm ơn cuốn sách nhỏ đã đi cùng tôi suốt ba mùa đông khó nhất. Giờ tôi chuyển công tác xa, để lại bạn ở hiệu sách cuối dốc cho ai đó đang cần một câu động viên.

"Cháu tìm thấy gì mà cười một mình thế?" Ông ngoại bỏ tờ báo xuống, nhìn qua cặp kính lão với ánh mắt hiền từ.

Nhiên bước lại gần bàn trà, mở trang tám mươi cho ông xem. "Sách cũ nhà mình thú vị thật ông ạ. Người đọc trước viết lại cả một đoạn đời của họ bên lề trang giấy, đọc xong tự dưng cháu thấy nhẹ lòng hẳn."

Ông Khang vuốt nhẹ bìa cuốn tản văn, gật gù. "Người ta thường nghĩ bán đi cuốn sách cũ là hết duyên. Ông bán sách gần bốn mươi năm, ông biết không phải vậy. Có những cuốn sách đi qua tay ba bốn chủ nhân, mỗi người để lại một dấu gấp góc, một chiếc lá ép khô hay một dòng bút chì nhỏ, thành ra cuốn sách lại dày thêm lên."

Nhiên nâng cuốn Gió Qua Mái Ngói lên bằng cả hai tay. Thay vì xếp nó vào kệ sâu phía trong như mấy cuốn khác, cô đặt nó ngay ngắn ở giá gỗ sát quầy thu ngân, chỗ nắng sớm rọi vào ấm áp nhất. Cô cắt một mảnh giấy kraft nhỏ kẹp hờ vào trang đầu, viết mấy chữ gọn gàng: Sách có ghi chú đẹp của người đọc cũ, mời đọc chậm.

Ngoài kia, chuông gió bằng vỏ ốc treo dưới hiên khẽ kêu lách tách khi một cơn gió từ phía cảng thổi tới. Lần đầu tiên sau hơn một năm trời, An Nhiên không còn cảm thấy vội vã phải xem đồng hồ xem mấy giờ rồi. Cô quay lại với thùng sách đang dở, lòng thầm mong ai đó bước qua cánh cửa gỗ hôm nay sẽ tìm thấy đúng trang sách mà họ đang cần.